हा BMI कॅल्क्युलेटर पाश्चात्त्य तक्त्याऐवजी भारतीयांसाठी शिफारस केलेले निकष वापरतो, आणि तुमचे कंबर-उंची प्रमाणही देतो, जे पोटाच्या चरबीचा जास्त चांगला निर्देशक आहे. तुमची उंची आणि वजन सेंटिमीटर व किलोमध्ये, किंवा फूट-इंचात टाका.
टूल लोड होत आहे…
मोफत, कोणतेही बंधन नाही
Dr. Komal Maurya यांच्याकडून तुमच्यासाठी खास प्लॅन मिळवा
तुमचा नंबर द्या, आम्ही क्लिनिकच्या वेळेत (दररोज सकाळी 9 ते रात्री 8, भारतीय वेळ) कॉल किंवा WhatsApp करून तुमचा निकाल आणि योग्य पुढची पायरी समजावून सांगू. तुमची उत्तरे संदेशात आपोआप जोडली जातात.
थोडक्यात उत्तर
भारतीय प्रौढांसाठी योग्य BMI 18.5 ते 22.9 आहे. 23 ते 24.9 म्हणजे जास्त वजन आणि 25 किंवा अधिक म्हणजे लठ्ठपणा. पुरुषांची कंबर 90 सेमी किंवा जास्त, किंवा महिलांची 80 सेमी किंवा जास्त असेल तर BMI सामान्य दिसला तरी पोटाभोवतीचा लठ्ठपणा आहे.
- आशियाई / भारतीय BMI वर्ग, सोबत WHO चा आंतरराष्ट्रीय वर्ग
- तुमच्या उंचीसाठी योग्य वजनाची मर्यादा
- कंबर-उंची प्रमाण: 0.5 पेक्षा कमी ठेवण्याचे ध्येय
भारतीयांसाठी BMI वर्ग
| BMI | आशियाई / भारतीय वर्ग | WHO आंतरराष्ट्रीय वर्ग |
|---|---|---|
| 18.5 पेक्षा कमी | कमी वजन | कमी वजन |
| 18.5 ते 22.9 | योग्य | सामान्य |
| 23 ते 24.9 | जास्त वजन | सामान्य |
| 25 ते 29.9 | लठ्ठ | जास्त वजन |
| 30 किंवा जास्त | लठ्ठ | लठ्ठ |
हे कमी आशियाई निकष 2004 च्या WHO तज्ज्ञ बैठकीतून आणि लठ्ठपणावरील 2009 च्या भारतीय सहमती मार्गदर्शक तत्त्वांतून आले आहेत, ज्यांत दक्षिण आशियाई लोकांना कमी वजनातच डायबिटीज आणि हृदयरोगाचा धोका दिसला.
भारतीयांसाठी कंबरेचा घेर जास्त महत्त्वाचा का?
अनेक भारतीयांमध्ये “बारीक पण चरबी असलेले” स्वरूप दिसते: वजन सामान्य, पण पोट आणि लिव्हरभोवती जास्त चरबी. म्हणूनच 23 BMI असलेल्या व्यक्तीलाही डायबिटीज किंवा फॅटी लिव्हर होऊ शकतो. बेंबीच्या पातळीवर कंबर मोजा. ती तुमच्या उंचीच्या निम्म्यापेक्षा जास्त असेल, किंवा पुरुषांसाठी 90 सेमी आणि महिलांसाठी 80 सेमीपेक्षा जास्त असेल, तर BMI सामान्य असला तरी पावले उचलणे योग्य आहे.
वाढलेल्या वजनाकडे आयुर्वेद कसा पाहतो
आयुर्वेद वजन वाढण्याचा संबंध मंद पचन (मंदाग्नी) आणि वाढलेला कफ व मेद (चरबी धातू) यांच्याशी जोडतो. उपचाराचा उद्देश फक्त कॅलरी कमी करणे नसून पचन सुधारणे आणि साचलेले कमी करणे आहे. आमच्या क्लिनिकमधील वजन प्रोग्राममध्ये 12 बैठकांत उद्वर्तन (कोरड्या वनौषधी चूर्णाने मसाज), स्वेदन, शोधन बस्ती, वैयक्तिक आहार प्लॅन आणि तीन महिने योग असतात. महिलांचा आणि पुरुषांचा प्रोग्राम पाहा, किंवा अग्नी चाचणीने तुमचे पचन तपासा.
उपयोगी पडणारी पहिली पावले
- दिवसाचे सर्वात मोठे जेवण दुपारी आणि रात्री 8 पूर्वी हलके जेवण
- दररोज 30 ते 45 मिनिटे भरभर चाला, आणि जेवणानंतर 10 मिनिटे
- गोड पेये आणि तळलेल्या खाऊऐवजी ताक, भाजलेले चणे आणि फळे
- 7 ते 8 तास झोप; अपुऱ्या झोपेमुळे भूक आणि पोटाची चरबी वाढते
- स्पष्ट कारणाशिवाय वजन वाढत असेल तर थायरॉइड, शुगर आणि लिपिड तपासा
नेहमीचे प्रश्न
भारतीयांसाठी योग्य BMI किती?
भारतीयांसाठी 18.5 ते 22.9 BMI योग्य, 23 ते 24.9 जास्त वजन आणि 25 किंवा अधिक लठ्ठपणा मानला जातो. हे निकष आंतरराष्ट्रीय WHO तक्त्यापेक्षा कमी आहेत, कारण भारतीयांच्या शरीरात चरबी जास्त असते आणि कमी BMI वरच डायबिटीज होतो.
कॅल्क्युलेटर माझी कंबर का विचारतो?
कंबरेचा घेर पोटाची चरबी दाखवतो, जी BMI पेक्षा डायबिटीज, फॅटी लिव्हर आणि हृदयरोगाशी जास्त जोडलेली आहे. भारतीयांमध्ये पुरुषांची 90 सेमी किंवा जास्त आणि महिलांची 80 सेमी किंवा जास्त कंबर पोटाभोवतीचा लठ्ठपणा दाखवते.
चांगले कंबर-उंची प्रमाण किती?
बहुतेक प्रौढांसाठी 0.5 पेक्षा कमी योग्य, म्हणजे कंबर उंचीच्या निम्म्यापेक्षा कमी असावी. 0.5 ते 0.6 म्हणजे वाढलेला धोका, आणि 0.6 पेक्षा जास्त म्हणजे जास्त धोका.
कंबर नीट कशी मोजायची?
सैल उभे राहा, हलकेच श्वास सोडा आणि उघड्या पोटावर बेंबीच्या पातळीवर टेप सरळ ठेवून मोजा, टेप घट्ट नको पण सैलही नको.
वजन कमी करण्यासाठी आयुर्वेद मदत करू शकतो का?
आयुर्वेदिक प्रोग्राममध्ये डॉक्टरांच्या देखरेखीखाली आहार, उद्वर्तन, बस्ती, योग आणि दिनचर्येतील बदल असतात. जीवनशैलीत सातत्याने बदल केल्यास ते सर्वात चांगले काम करतात. थायरॉइड, PCOS आणि औषधांमुळे वाढलेले वजन आधी तपासून घ्यावे.
BMI सर्वांसाठी अचूक असतो का?
नाही. BMI स्नायू आणि चरबी यांतला फरक सांगू शकत नाही आणि गर्भारपणात, मुलांसाठी किंवा खूप स्नायू असलेल्यांसाठी वापरला जात नाही. तो कंबरेच्या मापासोबत आणि डॉक्टरांच्या सल्ल्याने वापरा.
आणखी मोफत टूल्स
Dr. Komal Maurya यांनी वैद्यकीय पडताळणी केली, BAMS, PG Garbh Sanskar (National Institute of Ayurveda, Jaipur), Reg. No. 73996 · अद्ययावत: नोव्हेंबर 2026
ही टूल्स प्रौढांसाठी सर्वसाधारण माहिती देतात, हे निदान नाही. पात्र डॉक्टरांच्या कन्सल्टेशनची जागा ही घेत नाहीत. आपत्कालीन स्थितीत 112 वर कॉल करा.