ताण फक्त मनात राहत नाही. तो तुटक झोप, आखडलेली मान, डोकेदुखी, पटकन येणारा राग आणि दुपारची सुस्ती अशा रूपात दिसतो. ही दोन मिनिटांची तपासणी गेल्या दोन आठवड्यांत दहा नेहमीच्या लक्षणांनी तुम्हाला किती त्रास दिला ते विचारते आणि झोप, मन आणि शरीर अशा तीन भागांत 30 पैकी स्कोअर देते.
टूल लोड होत आहे…
मोफत, कोणतेही बंधन नाही
Dr. Komal Maurya यांच्याकडून तुमच्यासाठी खास प्लॅन मिळवा
तुमचा नंबर द्या, आम्ही क्लिनिकच्या वेळेत (दररोज सकाळी 9 ते रात्री 8, भारतीय वेळ) कॉल किंवा WhatsApp करून तुमचा निकाल आणि योग्य पुढची पायरी समजावून सांगू. तुमची उत्तरे संदेशात आपोआप जोडली जातात.
थोडक्यात उत्तर
गेल्या दोन आठवड्यांतील ताणाच्या 10 लक्षणांवर स्वतःला गुण द्या. 0 ते 7 कमी, 8 ते 15 सौम्य, 16 ते 22 मध्यम आणि 23 ते 30 जास्त. सौम्य स्कोअर साधारण दिनचर्येतील बदल आणि शिरोधारेसारख्या शांत करणाऱ्या उपचारांनी सुधारतो; मध्यम आणि जास्त स्कोअरसाठी डॉक्टरांचे मतही हवे.
- 10 प्रश्न, साधारण 2 मिनिटे, खाजगी
- झोप, मन आणि शरीराचे वेगळे स्कोअर
- गरज पडल्यास लगेच हेल्पलाइनची माहिती
तुमच्या स्कोअरचा अर्थ
| स्कोअर | पातळी | सुचवलेली पुढची पायरी |
|---|---|---|
| 0 ते 7 | कमी | नियमित दिनचर्या ठेवा; ऋतूनुसार अभ्यंगाचा विचार करा |
| 8 ते 15 | सौम्य | झोपेची दिनचर्या, श्वसनाचा सराव, शिरोधारेचा छोटा कोर्स |
| 16 ते 22 | मध्यम | डॉक्टरांना भेटा; नियोजनबद्ध प्रोग्राम सावरायला मदत करू शकतो |
| 23 ते 30 | जास्त | लवकरच डॉक्टर किंवा मानसिक आरोग्य तज्ज्ञांना भेटा |
ताण आणि झोपेकडे आयुर्वेदाची दृष्टी
आयुर्वेद धावणारे विचार, हलकी झोप आणि काळजी यांचा संबंध वाढलेल्या वाताशी, आणि चिडचिड, रात्री 2 वाजता जाग येणे आणि डोळ्यांची जळजळ यांचा संबंध वाढलेल्या पित्ताशी जोडतो. शांत करणारे उपचार डोके आणि मज्जासंस्थेवर काम करतात: शिरोधारा, शिरोमर्म (डोक्याच्या मर्मबिंदूंचा मसाज), नस्य आणि संपूर्ण शरीराचा अभ्यंग. रोजची दिनचर्याही तितकीच महत्त्वाची: झोपेच्या आणि जेवणाच्या नियमित वेळा, पायांना कोमट तेल आणि रात्री कमी स्क्रीन.
झोपेपूर्वीची सोपी दिनचर्या
- रात्री 8 पर्यंत हलके जेवण संपवा: खिचडी, सूप किंवा भाजी-पोळी
- झोपण्यापूर्वी 45 मिनिटे स्क्रीन बंद करा आणि दिवे मंद करा
- तळपायांना आणि डोक्याला कोमट तिळाचे किंवा खोबरेल तेल चोळा
- पाच मिनिटे भ्रामरी किंवा हळू 4-6 श्वसन करा
- रविवारसह दररोज एकाच वेळी झोपा आणि उठा
मदत कधी घ्यावी
अपुरी झोप किंवा उदास मन दोन आठवड्यांपेक्षा जास्त टिकले, कामावर किंवा नात्यांवर परिणाम झाला, किंवा सावरण्यासाठी दारू किंवा गोळ्यांवर अवलंबून राहावे लागत असेल तर कृपया डॉक्टरांशी बोला. स्वतःला इजा करण्याचे विचार येत असतील तर Tele-MANAS ला 14416 (मोफत, 24×7) वर, किंवा आपत्कालीन स्थितीत 112 वर कॉल करा.
नेहमीचे प्रश्न
ही चिंता किंवा डिप्रेशनची चाचणी आहे का?
नाही. ताणाचा तुमच्या झोपेवर, मनःस्थितीवर आणि शरीरावर कसा परिणाम होतो हे लक्षात यावे म्हणून आमच्या क्लिनिकने तयार केलेली ही स्व-तपासणी आहे. ती चिंता, डिप्रेशन किंवा निद्रानाशाचे निदान करू शकत नाही. स्कोअर मध्यम किंवा जास्त असेल तर कृपया डॉक्टरांनाही भेटा.
माझ्या स्कोअरचा अर्थ काय?
0 ते 7 कमी, 8 ते 15 सौम्य, 16 ते 22 मध्यम आणि 23 ते 30 जास्त. स्कोअर झोप, मन आणि शरीर यांत विभागलेला असतो, त्यामुळे ताण तुमच्यात कुठे जास्त दिसतो ते कळते.
शिरोधारा झोप आणि ताणासाठी कशी मदत करते?
शिरोधारेत कपाळावर 30 ते 60 मिनिटे कोमट तेल किंवा वनौषधी काढ्याची संथ धार सोडली जाते. बहुतेक लोकांना ती खूप आरामदायी वाटते आणि नंतर झोप चांगली लागते. आमच्या ताणमुक्ती पुनरुज्जीवन प्रोग्राममध्ये ती अभ्यंग, नस्य आणि शिरोमर्म चिकित्सेसोबत 3 बैठकांत ₹6,600 ला दिली जाते.
आयुर्वेद माझ्या झोपेच्या किंवा चिंतेच्या गोळ्यांची जागा घेऊ शकतो का?
लिहून दिलेले कोणतेही औषध स्वतःहून बंद करू नका. आयुर्वेदिक उपचार तुमच्या उपचारांना आधार देऊ शकतात; औषधांमध्ये कोणताही बदल ती लिहून देणाऱ्या डॉक्टरांच्या सल्ल्यानेच करा.
स्वतःला इजा करण्याचे विचार आले तर काय करू?
कृपया आजच कोणाशी तरी बोला. भारतात Tele-MANAS या सरकारच्या मोफत 24×7 मानसिक आरोग्य हेल्पलाइनला 14416 किंवा 1800-891-4416 वर कॉल करा. तात्काळ धोका असेल तर 112 वर कॉल करा किंवा जवळच्या हॉस्पिटलमध्ये जा.
आणखी मोफत टूल्स
Dr. Komal Maurya यांनी वैद्यकीय पडताळणी केली, BAMS, PG Garbh Sanskar (National Institute of Ayurveda, Jaipur), Reg. No. 73996 · अद्ययावत: नोव्हेंबर 2026
ही टूल्स प्रौढांसाठी सर्वसाधारण माहिती देतात, हे निदान नाही. पात्र डॉक्टरांच्या कन्सल्टेशनची जागा ही घेत नाहीत. आपत्कालीन स्थितीत 112 वर कॉल करा.