खाना खाएपछि पेट फुल्छ, दिनभरि ग्यास र डकार आउँछ, छाती पोल्छ वा पेट सफा हुँदैन भने दैनिक जीवन नै असजिलो हुन्छ। पाचन स्वास्थ्य कार्यक्रम आयुर्वेदको पाचन अग्नि र वातमा केन्द्रित 4 सत्रको प्याकेज हो, जसको मुख्य आधार बस्ती हो।
छोटो जवाफ
Vedic Panchakarma, सारनाथ, वाराणसीको पाचन स्वास्थ्य कार्यक्रम ₹8,000 को 4 सत्रको प्याकेज हो, जसमा स्नेहन, स्वेदन, नाभि बस्ती (Nabhi Basti), निरुह बस्ती (Niruh Basti), नस्य र अनुहारको लिम्फ्याटिक ड्रेनेज पर्छन्; ग्यास, पेट फुल्ने, अम्लपित्त, कब्जियत, IBS जस्ता लक्षण र मन्दाग्निका लागि।
- 4 सत्र, हरेक करिब 2 देखि 2.5 घण्टा
- पूरा प्याकेज ₹8,000
- दुई किसिमका बस्ती: नाभिमा बाहिरबाट र क्वाथको भित्री बस्ती
- नाडी परीक्षासहितको पहिलो परामर्श ₹500, छुट्टै

यो कार्यक्रम कसका लागि हो
आयुर्वेदमा पाचन अग्नि स्वास्थ्यको केन्द्र हो। अग्नि कमजोर (मन्दाग्नि) हुँदा खाना भारी भएर कुहिन्छ र ग्यास बन्छ, अनियमित हुँदा कहिले कब्जियत र कहिले पखाला हुन्छ, र धेरै चर्को हुँदा अम्लपित्त हुन्छ। ठूलो आन्द्रा वातको मुख्य स्थान मानिन्छ, त्यसैले यहाँ बस्ती मुख्य उपचार हो। खानापछि पेट कसिने, बारम्बार ग्यास वा डकार, छाती र घाँटी पोल्ने, दिसा कडा हुने वा पूरा सफा नहुने, तनावले पेट बिग्रिने, र खाएपछि घण्टौं भारी लाग्नेहरूका लागि यो मिल्छ। थकान, जिउ दुखाइ र निद्रा पनि उत्तिकै समस्या छन् भने सम्पूर्ण राहत कायाकल्प बढी उपयुक्त हुन्छ।
के के समावेश छ र एक सत्र कसरी हुन्छ
- स्नेहन (30 देखि 35 मिनेट): पूरै शरीरको मनतातो तेल मालिस, पेटमा ठूलो आन्द्राको दिशामा घडीको सुईजस्तै घुम्ने हल्का मालिस।
- नाभि बस्ती (20 देखि 25 मिनेट): नाभिवरिपरि पिठोको सानो घेरा बनाएर मनतातो औषधीय तेल वा घ्यू राखिन्छ; पेट खुकुलो हुँदा प्रायः गुडगुड आवाज आउँछ।
- स्वेदन (10 देखि 15 मिनेट): शरीरलाई शोधनका लागि तयार पार्ने जडीबुटीको बाफ।
- निरुह बस्ती (करिब 15 मिनेट, त्यसपछि आराम): मह, सैन्धव नुन, तेल र जडीबुटीसँग मिसाइएको क्वाथको एनिमा, देब्रे कोल्टे सुतेर नरम नलीबाट बिस्तारै दिइन्छ। केही बेर रोकेर क्लिनिकको शौचालयमा निकालिन्छ।
- अनुहारको लिम्फ्याटिक ड्रेनेज र नस्य (करिब 20 देखि 25 मिनेट): आरामपछि अनुहारको हल्का मालिस र नाकमा औषधीय थोपा।
गर्भावस्था, ज्वरो, चर्को पखाला वा बान्ता, मलद्वारबाट रगत बग्ने, सक्रिय पाइल्स, फिसर वा फिस्टुला, वा भर्खरको पेटको शल्यक्रिया भए डाक्टरको अनुमतिबिना बस्ती गरिँदैन। अकारण तौल घट्ने, दिसामा रगत वा कालो दिसा भए तुरुन्त पेट रोग विशेषज्ञलाई देखाउनुहोस्।
मूल्य र समावेश कुराहरू
पूरा प्याकेजको रूपमा यसको मूल्य 4 सत्रका लागि ₹8,000 हो; दिनअनुसार तिर्नुभयो भने ₹2,300 प्रति दिन पर्छ। यसमा स्नेहन, स्वेदन, नाभि बस्ती, निरुह बस्ती, नस्य र अनुहारको लिम्फ्याटिक ड्रेनेज प्रत्येक 4 पटक पर्छन्। नाडी परीक्षासहितको पहिलो परामर्श (₹500) र पाचनका लागि जडीबुटीको चूर्णजस्ता खाने औषधि छुट्टै पर्छन्। एकल उपचारका दर हाम्रो मूल्य सूची मा र अरू सबै कार्यक्रम प्याकेज पृष्ठ मा हेर्न सकिन्छ।
भुक्तानी कसरी गर्ने, छान्नुहोस्
उही उपचार, उही डाक्टर, हरेक सत्रको उही समय। पूरा प्याकेज: ₹8,000 एकै पटक तिर्नुहोस् र ₹1,200 (13%) बचत गर्नुहोस्। दिनअनुसार: प्रति दिन ₹2,300, हरेक भेटमा तिर्ने।
बुकिङ कसरी गर्ने
अम्लपित्त वा कब्जियतका तोकिएका औषधि आफैं नछोड्नुहोस्, परामर्शमा बताउनुहोस्। सुरुमा ₹500 मा नाडी परीक्षा (Nadi Pariksha) सहित परामर्श हुन्छ; डाक्टरले कार्यक्रम मिल्छ कि मिल्दैन पक्का गरेपछि पहिलो सत्र प्रायः सोही दिन सुरु गर्न सकिन्छ। क्लिनिक Old RTO Chauraha, सारनाथमा हरेक दिन बिहान 9 देखि बेलुका 8 बजेसम्म (भारतीय समय) खुला रहन्छ। यो डे-केयर क्लिनिक हो: हरेक सत्रपछि तपाईं आफ्नो होटल वा गेस्टहाउस फर्कनुहुन्छ। नेपालबाट सुनौली र गोरखपुर हुँदै सडकबाट वा रेलबाट आउँदा वाराणसी क्यान्ट स्टेसनबाट क्लिनिक करिब 10 देखि 12 किमी (25 देखि 35 मिनेट) पर्छ। समय मिलाउन WhatsApp +91 96822 22121 मा सन्देश पठाउनुहोस्।
धेरै सोधिने प्रश्न
नाभि बस्ती र निरुह बस्तीमा के फरक छ?
नाभि बस्ती बाहिरबाट गरिन्छ: नाभिवरिपरिको घेरामा मनतातो तेल अडाइन्छ। निरुह बस्ती भित्री हो: ठूलो आन्द्रा सफा गर्ने जडीबुटीको क्वाथको एनिमा।
निरुह बस्ती दुख्छ?
दुख्नु हुँदैन। पेट भरिएको वा दिसा लाग्ने अनुभूति हुन सक्छ, जुन स्वाभाविक हो। थेरापिस्टले बिस्तारै गर्छन् र असजिलो लागे रोकिन्छन्।
IBS मा यसले सघाउँछ?
IBS जस्ता लक्षण भएका धेरैले पेट फुल्ने कम भएको र दिसा नियमित भएको बताउनुहुन्छ। नतिजा फरक हुन्छ, र आहार तथा तनाव व्यवस्थापन उत्तिकै जरुरी छ।
सोही दिन काममा जान सकिन्छ?
सकिन्छ। तर निरुह बस्तीपछि करिब एक घण्टा शौचालय नजिकै बस्नु र गह्रौं खाना नखानु राम्रो।
यो प्याकेजबारे सोध्नुहोस्
आफ्नो पाचनको समस्याबारे छोटकरीमा लेख्नुहोस्, हामी जवाफ दिन्छौं।
यो पृष्ठ सामान्य जानकारीका लागि हो। आयुर्वेदिक उपचारले पेट रोग विशेषज्ञको उपचारलाई सघाउँछ, त्यसको ठाउँ लिँदैन, र नतिजा व्यक्तिअनुसार फरक हुन्छ। Dr. Komal Maurya, BAMS द्वारा समीक्षा गरिएको।